Туора Күөлгэ детсад, котельнай тутуулара сытыытык турар

274

Дьүлэй нэһилиэгэр отчуокка бэрт элбэх киһи сырытта, элбэх ыйытыы киирдэ. 13 киһи тыл этэн, санаа атастаста. Манна эмиэ үүт субсидиятын үрдэтии, ынах төбөтүгэр субсидия көрүү, киин ититиигэ киирэр ыалларга субсидиянан көмө оҥоруу боппуруостара көтөҕүлүннүлэр. Биир сүрүн боппуруостарынан детсад уонна кулууп тутуулара буолбут. Онуоха бастакы уочарат детсад тутуллуохтааҕын, билигин детсад дьиэтин бырайыага «Монтажник» ПК салайааччыта А.М.Ханин көмөтүнэн оҥоһулла сылдьарын, бырайыак бүттэҕинэ экспертизаны ааһыахтааҕын, кулууп туһунан кэпсэтии детсад тутуллубутун кэнниттэн барыахтааҕын туһунан эттилэр.
Нэһилиэк олохтоохторо Уһун Эбэ, Тэлэн быһыттарыгар туох үлэ барара былааннанарын, Ытык Күөл — Туора Күөл — Дэбдиргэ суолун тутуутун туһунан ыйыттылар. Онуоха быһыттар өрөмүөннэригэр Мелиорация управлениетын кытта үлэ ыытылларын, оттон суол тутуута федеральнай программа иһинэн ыытылларын, суол фондуттан, федеральнай бюджеттэн 350 мөл. солк. көрүллэн, үлэ бара турарын туһунан быһааран биэрдилэр.
Мунньахха кризис хаһан ааһарын туһунан ыйыппыттарыгар П.А.Аргунов: «Кризис ааста. Алдан, Нерюнгри диэки промышленность күүскэ сайдан эрэр. Ол курдук Алдаҥҥа сэбиэскэй кэмнээҕэр элбэх көмүс хостонно. Аан дойду рыногар чох сыаната үрдээн, Нерюнгрига улахан хамсааһын таҕыста. «Колмар» хампаанньа Нерюнгрига дьон олорор саҥа кварталын тутан эрэр, чох хостуур сирдэригэр дьону таһаары тимир суол тутта. ТОР тэриллэн, нолуокка чэпчэтии көрүллэн, сайдыы барбыт. Кинилэр үлэлэрэ кэҥээн истэҕин аайы ойоҕос хааччыйар тэрилтэлэр элбээннэр, өрөспүүбүлүкэҕэ нолуок киириитэ улаатар», — диэн быһаарда.
Дьону бөх тиэйиитигэр киирэн эрэр тэрээһин улаханнык долгутар эбит. Маныаха өрөспүүбүлүкэҕэ 5 оператор баар буолбутун, илин эҥээр уонна киин улуустар «Восточнай» зонаҕа киирэллэрин, ол улуустары хааччыйар оператор бөх кутар контейнердары туруорар эбээһинэстээҕин, кэтэх дьиэлээх ыаллар чугастарыгар контейнер суох буоллаҕына, кинилэртэн ким да төлөбүр ылбатын, Тааттаҕа 1 куб. м бөҕү тиэйии иһин 750 солк. көрүллэрин туһунан чуолкайдаан эттилэр.
Итинтэн салгыы хаарбах дьиэттэн көһөрүү программата хайдах үлэлиирин, 5 уонна онтон элбэх оҕолоох ыаллары дьиэнэн хааччыйыы программата тоҕо бытааннык олоххо киирэрин туһунан ыйытыы киирбитигэр Таатта улууһугар 7 нэһилиэккэ 72 хаарбах дьиэ баарын, Дьүлэй нэһилиэгэр үс хаарбах уопсай дьиэ оннугар 6 квартиралаах дьиэ тутуллан, ыаллар көһүөхтэрэ диэн эттилэр. Оттон 5 уонна онтон элбэх оҕолоох ыаллары дьиэнэн хааччыйыы уочаратыгар өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн 1600-кэ ыал уочаракка турара, быйыл бу хайысханан 100 мөл. солк. көрүллүбүтэ, ол эбэтэр 40 ыал дьиэ ылыахтааҕа, оҕо 23 сааһын туоллаҕына испииһэктэн тахсара, ол эрээри ыал уочараттан туоратыллыбата чуолкайданна. Инникитин көрүллэр үбү улаатыннарыыга үлэ барар диэтилэр.
Оттон бюджет тэрилтэлэригэр ыытыллыахтаах оптимизация, сарбыйыы туһунан ыйытыыга государственнай, бюджетнай, казеннай тэрилтэлэргэ оптимизация барыахтааҕын, сарбыйыыга барбыт үлэһиттэргэ 6 ый устата хамнас төлөнүөхтээҕин, онон бюджеккэ кырата суох ороскуот сүктэриллэрин, аны үлэттэн ууратыллыбыт дьону үлэнэн хааччыйыы соруга турарын, маныаха промышленнай тэрилтэлэргэ элбэх үлэһит илии наадатын, онно олохтоох дьону ыла сатыылларын, онон үлэтэ суох дьон онно баран үлэлиэхтэрин сөбүн туһунан эттилэр.
Үлэ бэтэрээнэ И.И.Сыромятников ходуһа ууга баран оттуур сир кыараабытын, онон сир оҥоһуутунан дьарыктанар тэрилтэ наадатын туруоруста, нэһилиэккэ 6 мөл. солк. Грант ылан, биир ыал хотон туттубутун, онно билигин икки ыал сүөһүтэ кыстаан турарын, харчыны маннык биирдии хаһаайыстыбанан ыһар көдьүүһэ суоҕун, ол оннугар ити харчыны уон ыалга биэрбит буоллар, 10 ыал хотоннонор кыаҕа туһаныллыбакка хаалбытын туһунан эттэ. Оттон А.Н.Павлов эдэрдэр сүөһү көрбөт буолбуттарын, кэтэх хаһаайыстыбалаах ыаллар үүттэрин харчытынан тиэхиньикэ атыылаһан үлэлии олороллорун, кинилэргэ өйөбүл наадатын, улахан промышленнай тэрилтэлэр нолуоктарыгар чэпчэтии көрөр оннугар, ол нолуогу ылан, тыа хаһаайыстыбатыгар ыытар сөптөөҕүн туһунан эттэ.
Кинилэр кэннилэриттэн тыл эппит реабилитационнай уопсай дьиэ директора А.С.Ермолаева, бу тэрилтэ үлэһитэ К.К.Максимова реабилитационнай киин үлэтин билиһиннэрэн туран, бу олохтон тэмтэрийиини ылбыт, социальнай өттүнэн ыарахан балаһыанньаҕа түбэспит дьоҥҥо улахан көмөлөөх тэрилтэ сабыллар кутталга киирбитинэн бырабыыталыстыба саппатыгар көрдөстүлэр. Оттон А.С.Бучугасова, В.В.Захарова детсад дьиэтин тутуутун күүскэ туруорустулар. Детсад үлэһитэ С.П.Васильева детсад тутуутун сэргэ күөл уҥуор олорор ыалларга туоруур муоста, Т.К.Васильева үүт собуотун, «Сайдам» культура киинин директора Н.П.Аянитова кулууп тутуутун, О.И.Борисова Уһун Эбэ быһытын чөлүгэр түһэрэри, Тэлэн быһытыгар өрөмүөн ыытары, ОДьКХ филиалын маастара К.С.Захаров квартальнай котельнайга механизация киллэрэри туруорсан тыл эттилэр. Л.В.Ефимова олохтоох инициативалары өйүүр Грант куонкурсугар кыттан, Грант ылан, ыам ыйыгар сөбүлэһии түһэрсибиттэрин, ол эрээри аукциона атырдьах ыйыгар биирдэ ыытыллыбытын, үбүлээһинэ олус хойутаан, балаҕан ыйын бүтүүтэ кэлбитин, онон үлэ тэрээһинин улаханнык атахтаабытын бэлиэтээтэ уонна инникитин маннык буолбата буоллар диэн баҕа санаатын тириэртэ. Оттон Г.Г.Захарова үөһээ түөлбэҕэ олорор 30 ыалы детсад котельнайыгар холбуохтарын баҕаралларын, ол эрээри котельнай эргэрбитинэн, саҥа котельнай тутуутун туруоруста.
Бүтэһигинэн тыл эппит нэһилиэк баһылыга О.Д.Осипов отчуокка тутуу боппуруоһугар сыһыаннаах министр П.А.Аргунов уонна улуус баһылыга М.М.Соров бааллара нэһилиэк кыһалҕалаах боппуруостарын быһаа-рыыга улахан эрэли үөскэтэрин, хаарбах дьиэ тутуутун уочаратын улуус быһаарарынан улуус баһылыгар улаханнык эрэнэрин биллэрдэ. Кини итинтэн салгыы икки эмтээх күөл лабораторнай аналиһын быһаартарарга ХИФУ-ка көмө наадатын, Булгунньахтаахха баар оспаттан өлбүт дьон көмүүтэ аһыллар куттала баарын, ол үбэ-харчыта быһаарыллара наадатын, олохтоох оскуолаҕа массыына наада буолбутун, күөлү туоруур муостаны нэһилиэк бэйэтин күүһүнэн тутар кыаҕа суоҕун, Кэрэхтээх эмтээх күөлэ сирэ алдьанан, уута куотар кутталламмытынан сифоннаах быһыт тутуута наада буолбутун туһунан эттэ. Түмүккэ, нэһилиэк олохтоохторо отчуоту «үчүгэйинэн» сыаналаатылар.
Н.ИОВЛЕВ.
Хаартыскаҕа: министр П.А.Аргунов улуус олохтоохторун
кыһалҕаларын иһиттэ.

Поделиться: