Хамаанданан эдэрдэр иккис, улахаттар үһүс буоллулар

260

Кулун тутар 16-17 күннэригэр Дьокуускай куоракка «Дохсун» футбол манеһыгар мас тардыһыытыгар 2002-2003, 2004-2005 сыл төрүөх уолаттарга уонна кыргыттарга СӨ чөмпүйүнээтэ ыытылынна. Күрэхтэһиигэ 21 хамаандаттан 297 мадьыны помоска таҕыстылар. Тааттаттан тириэнэрдэр Стрекаловскай П.П. (Ытык Күөл), Неустроев А.М. (Уолба), Аввакумов В.Н. (Чөркөөх), Попов М.А. (Баайаҕа), Новгородов В.Е. (Даайа Амма) бэлэмнээбит оҕолоро кытыннылар. Хамаанданы улуус оҕолорго баһылык тириэнэрэ, спорт маастара Петр Стрекаловскай салайан сырытта.
2004-2005 сыл төрүөх кыра уолаттарга 40 кг ыйааһыҥҥа Вячеслав Лебедев, 70 кг Айсен-Тускун Рахлеев бастакы миэстэни ыланнар, үчүгэй көрдөрүүнү ситистилэр. 50 кг Александр Тистяхов иккис, 45 кг Алексей Мегин, 55 кг Ньургустан Рахлеев, 65 кг Алексей Собакин үһүс миэстэлэргэ таҕыстылар. Кыра кыргыттарга Лиана Егорова 60 кг ыйааһыҥҥа кыттан, соҕотох боруонса мэтээли аҕалла. 2002-2003 сыл төрүөх улахан уолаттар бырааттарынааҕар көрдөрүүлэрэ арыыйда сэмэй диэххэ наада. Ол курдук 50 кг Айтал Неустроев, 55 кг Александр Иванов, 70 кг Дьулустан Аманатов боруонса мэтээллэри ситистилэр. Улахан кыргыттарга эмиэ биир мэтээллээхпит, 55 кг Димелена Пахомова үһүс миэстэҕэ таҕыста. Хамаанданан түмүк улахан саастаах оҕолорунан таһаарылынна. Биһиги оҕолорбут Сунтаардары кытта тэҥ 36-лыы очукуону аахсан баран, хаачыстыбанан хотторон иккис миэстэни ыллылар. 42-лии очукуолаах Аммалар, Мэҥэ Хаҥаластар 3-4 миэстэлэннилэр. Дьокуускай (44 очукуо), Чурапчы (47 очукуо) алта бастыҥ хамаанда иһигэр кииристилэр.
Кулун тутар ый бүтэһик өрөбүллэригэр улахан дьоҥҥо Г.Р.Десяткин — Күүстээх Дьэһээккин аатынан СӨ чөмпүйүнээтэ «Модун» спорт национальнай көрүҥнэрин киинигэр буолан ааста, 25 хамаандаттан 363 мадьыны муһунна. Кинилэр истэригэр 8 РФ, 40 СӨ, 8 Сахаада-спорт маастардара, 93 маастарга кандидаттар бааллара, састаап наһаа күүстээҕин көрдөрөр. Биһиги улуустан улахан дьоҥҥо баһылык тириэнэр Вячеслав Аввакумов салалтатынан 34 мадьыны кыттыыны ылла, киһибит ахсаанынан Мэҥэлэргэ (40-н киһи) эрэ баһыйтардыбыт. Эр дьон 9, бэтэрээннэр 4, дьахталлар 7 ыйааһыҥҥа күрэхтэстилэр. Буоларын курдук сүрүн күрэхтэһии Уус Алдан, Мэҥэ Хаҥалас, Таатта, Амма, Сунтаар, Чурапчы, Дьокуускай икки ардыларыгар барда.
Биһиэннэриттэн бастыҥ көрдөрүүнү Баайаҕаттан төрүттээх Константин Жирков ситистэ, кини 65 кг ыйааһыҥҥа кыахтаахтык бастаата, чахчы күүстээх мадьыны буолбутун дакаастаата. 60 кг спорт маастара Модест Баишев, бу чөмпүйүнээт аһыллыытыгар «СӨ спордун маастара» дастабырыанньаны туппут бэйэбит уолбутун Василий Андросовы сабырыйан, боруонса мэтээли кэттэ. Бу ыйааһыҥҥа билигин Чурапчы спорт институтугар үөрэнэ сылдьар, Даайа Амматын ыччата Василий Чемпин бастаата. Орто ыйааһыннарга уолаттар балайда эрийсэн баран, бириистээх миэстэҕэ кыайан хапсыбатылар. Ол оннугар үөһээ ыйааһыннарга биһиги бухатыырдарбыт, балачча кыахтаахтык кииристилэр. 105 кг улууспут саамай үрдүк көрдөрүүлээх мадьыныта, Аан дойду, Арассыыйа чөмпүйүөнэ, СӨ үс төгүллээх кыайыылааҕа Виктор Докалов финалга тахсыыга уруккóттан иэхсэр Дмитрий Поповка (У-Алдан) кыаéтаран, боруонса мэтээлгэ тигистэ. Эдэр кэскиллээх мадьыны Семен Степанов бу ыйааһыҥҥа киһитин кыайа тутан иккис боруонса мэтээли аҕалла. 125 кг элбэх уопуттаах маастарга кандидат Владимир Михайлов СӨ чөмпүйүнээттэриттэн бэһис мэтээлин, боруонса мэтээли кэтит түөһүгэр кэттэ.
Бэтэрээннэртэн бастыҥ көрдөрүүнү Сахаада-спорт маастара Афанасий Собакин ситистэ. Кини 75 кг ыйааһыҥҥа хас да маастары кыайа тутан, үһүс миэстэни ылла. Быйыл да кэрэ аҥаардар, куһаҕана суохтук кииристилэр, былырыын үс мэтээли ылбыт буоллахтарына, быйыл түөрт боруонсаны аҕаллылар. 65 кг Надежда Гоголева, 75 кг Сайыына Сивцева, 85 кг Туйаара Орлова, 85 кг үөһээ Надежда Никулина бэртээхэй киирсиилэри көрдөрөннөр, үһүс миэстэлэннилэр. Биһиги хамаандабыт былырыын сэттэ мэтээли ылбыт эбит буоллаҕына, быйыл 10 мэтээли ситистилэр. Хамаанда атын да чилиэííэрэ, бэйэлэрин кыахтарынан киирсэннэр, сочуот биэрэр наадалаах очукуолары эптилэр. Хамаанданан түмүккэ Уус Алдан хамаандата төрдүс төгүлүн субуруччу бастаата, Мэҥэлэр иккис, биһиги хамаандабыт былырыын ылбыт бэһис миэстэтин тупсаран үһүс миэстэлэннилэр. Улуустааҕы Федерация салайааччыта, улуус баһылыгын солбуйааччы Ариан Потапов хамаанданы кытта тэҥҥэ сылдьыһан, миэстэлэһэллэригэр күүс-көмө буолла.
Онон түмүктээн суруйдахха, быйыл мадьыныларбыт уолаттартан, кыргыттартан саҕалаан, эр дьонугар, кэрэ аҥаардарыгар тиийэ дьарыктара табыллыбыт диэххэ наада. Манна барытыгар улуус мас тардыһыыга бары тириэнэрдэрин сыралаах үлэлэрин түмүгэ көстөр. Мас тардыһыыга улуустааҕы Федерация (сал. Потапов А.Г), спорткомитет (сал. Сидоров А.П), оҕо спортивнай оскуолата (сал. Ноенохов Е.Е) хамаанданы аттаран туруорууга, бэлэмнээһиҥҥэ, кэлиигэ-барыыга сүүрэн-көтөн үп-харчы, транспорт булуутугар улахан үлэни ыыппыттарын бэлиэтиибит. СӨ Ил Дархана Айсен Николаев биллэрбит сомоҕолоһуу сылыгар, мас тардыһааччылар бэркэ сомоҕолоһон, кыайыы-хотуу үктэллэннилэр! Онон кыайыыны уһансыбыттарга барыларыгар эҕэрдэ, уруй-айхал буолуохтун!
Анатолий МУРУНОВ.

Поделиться: