Күннээҕи кыһалҕалар

7

Атырдьах ыйын 5 күнүгэр улуус баһылыгын киэҥ ыҥырыылаах мунньаҕар күннээҕи кыһалҕалар сүбэҕэ турдулар.
Ол курдук, бөҕү ыраастыыр кыһалҕа (твердые коммунальные отходы) бэрээдэктэнэригэр тэрилтэлэр эппиэттээх юридическай сирэйи кытта сөбүлэһии түһэрсиилэрэ ирдэнэрэ этилиннэ. Бүгүҥҥү күҥҥэ улуус дьаһалтатыттан, «Таатта нэһилиэгэ» муниципальнай тэриллииттэн, улуустааҕы кииннэммит балыыһа уонна «Эрэл» дьиэ – кэргэн кииниттэн уратылар сөбүлэһии түһэрсэ иликтэрэ этилиннэ. Икки тэрилтэ аккаастанан, дьыала арбитражнай суукка барбыт. Суут–сокуон ирдиирэ, ымпыга-чымпыга элбэх эбит: бөх тоҕор сир кадастр нөҥүө бэлиэтэнэрэ, массыыналар киирэр–тахсар сирдэрин ирдэбилэ, о.д.а. Толоруллуох туолбатаҕына сокуон хараҕынан ыстарааба да добуччу.
Улуустааҕы ис дьыала салаата иһитиннэрбитинэн, ааспыт нэдиэлэҕэ 22 иһитиннэрии киирбит. Онтон 9 киһи балыыһа нөҥүө эчэйии ылан, бэлиэтэммит. Икки холуобунай дьыала көбүтүллүбүт. Биирэ Ытык Күөлгэ ыал дьиэтиттэн сыаналаах малы уоруу, иккиһэ Дэбдиргэҕэ чааһынай дьиэни алдьатан киирии. Нэдиэлэ устатыгар 54 административнай буруйга–сэмэҕэ тардыы бэлиэтэммит, ол иһигэр суол быраабылатын кэһиигэ 49, биир киһи итирик туруктаах уруулга олорон түбэспит.
Улуус баһылыга Михаил Соров улуус үөрэҕириитин объектарыгар өрөспүүбүлүкэ бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлэ В.В.Солодовка киирэн көмүскээн, бүгүҥҥү күҥҥэ оскуола үлэһиттэрэ эрэх-турах үлэлиир кыахтаммыттар. Хара Алдан уонна Даайа Амма оскуолаларын 9 кылаастаах оскуолаҕа көһөрөр былаан баарын билиҥҥитэ уруккунан хаалларыллыбыт эрээри, баһылык этэринэн, көмүскүүргэ да төрүөт наада – оҕо төрөөһүнэ, сүөһү — ас эбиллиитэ. Онон бу өттүнэн үлэ кэлимник барыан наада диэн буолла.
Дэбдиргэ, Туора Күөл, Дьохсоҕон, Кыйы оскуолаларыгар уһуйааннары эбэн биир юридическай сирэй оҥорор сорук турбут. Ол эрэн бу көстүү уһуга биллэ илик хамсааһын. Өссө кэнники сылларга туох–хайдах уларыйыы–тэлэрийии тахсара чуолкайын этэр уустук.
Кэнники кэмнэргэ уот ситимэ араарыллара нэһилиэнньэҕэ долгуйууну таһаарда. Бу боппуруоска Тааттатааҕы уот ситимин салайааччы И.И.Сейдалов улахан өрөмүөн үлэтэ бара турарын эттэ. Кини бигэргэтэринэн ВЛ–10 кв Линия–Школа, ВЛ–10 кв Л-Ытык Кюель уонна ВЛ–10 кв Л – Туора Кюель үлэлэрэ үмүрүйбүтүн, оттон ВЛ-10 кв Л – Восток өссө да өрөмүөннэнэ турарын, онон Ытык Күөлгэ бу атырдьах ыйыгар 10-ча хонук уот араарыллар күннэрэ баар буолуохтарын тиэртэ. Өскөтүн урукку уот ситимэ ааһар проводтарбыт алюминиевай буоллахтарына билигин СИП диэҥҥэ (саморегулирующий изолированный провод) уларытыллар. Билигин бириэмэ ирдэбилинэн уоту туттарбыт үксүүр, онно былыргы проводтарбыт хайа да өттүнэн эппиэттээбэттэр, онон Ислам Идрисович нэһилиэнньэттэн өйдүүллэригэр, өрөмүөн үлэтин кэмигэр үлэ дьонун киҥир-хаҥыр саҥаран, ватсаап ситиминэн араастаан суруйалларын тохтотоллоругар баҕарарын биллэрдэ.
Улууска Здравосмотр диэн акция бара турарын туһунан улуустааҕы кииннэммит балааһа кылаабынай бырааһа Сардана Кононова иһитиннэрдэ. Ол курдук, нэһилиэнньэ доруобуйатын профилактическай көрүү, холестерин, сахар, харах баттааһынын билгэлээһин курдук процедуралары баҕалаах эрэ барыта быһааттарар усулуобуйатын тэрийэллэр. Онон, ытыктабыллаах биир дойдулаахтарбыт, доруобуйаҕытыгар болҕомтону уураргытыгар ыҥырабыт.
Быйыл оскуоланы 186 оҕо бүтэрбититтэн бүгүҥҥү күҥҥэ 17 оҕо ХИФУ уонна икки оҕо киин куораттар үөрэхтэрин кыһаларыгар киирбиттэр.
Улуустааҕы тыа хаһаайыстыбатын салаатын салайааччыта Михаил Хаптагаев иһитиннэрбитинэн, үүтү ыаһын 7 ый түмүгүнэн 97 бырыһыан, от 32 бырыһыан туолбут. Сылгы төрөөһүнэ тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтэ тиэрдибит былаанын сылгы төрүөҕэр 70 бырыһыана толоруллубут. Оту оттооһун былаана эмиэ туолар чинчилээҕэ иһитиннэрилиннэ.
Бу курдук улуус баһылыгын сүбэ мунньаҕар күннээҕи түбүктэри, кыһалҕалары тиэрдии, быһаарсыы буолла.

Анна ПОСЕЛЬСКАЯ.

 

Поделиться: