Айсен Николаев үлэтин сүрүн түгэннэриттэн

22

Нэдиэлэ саҥата Айсен Николаев Мирнэй улууһугар үлэлээтэ. Ил Дархан атырдьах ыйын 31 күнүгэр Алмазнай бөһүөлэгэр 275 миэстэлээх саҥа таас оскуола үөрүүлээх аһыллыытыгар кытынна. Лоп курдук икки сыллааҕыта Ил Дархан тутуу бастакы сыбаайатын кэлэн түһэрсибитэ. «Ол түгэҥҥэ олохтоохтор бу объект икки сыл иһигэр тутуллан бүтүө дуо диэн долгуйалларын биллэрбиттэрэ. Эһиэхэ икки сылынан кэлиибэр саҥа оскуоланы үлэҕэ киллэриэхпит диэн эрэннэрбитим. Бу курдук биһиги өрөспүүбүлүкэҕэ социальнай объектары кэмигэр киллэрэн иһиэхпит», – диэн аҕа баһылык бэлиэтээн эттэ.
Мирнэй куоракка Айсен Николаев хаарбах дьиэлэртэн дьону көһөрүү программатын туолуутун көрдө. Кини былырыын муус устарга Ойуунускай уулуссатыгар баар дьиэ олохтоохторун кытта көрсүбүтэ. Бу дьиэ 2017 сыллаахха саахаланар туруктааҕынан билиниллибитэ эрээри, көһөрүү графигар киирбэтэх этэ. Ил Дархан олохтоохтор кыһалҕаларын быһаарсан, бырабыыталыстыбаҕа, оройуон дьаһалтатыгар сорудах биэрбитэ. «АЛРОСА» компанияны кытта сөбүлэһии түһэрсиллибитэ. Ол түмүгэр бу хаарбах дьиэттэн 25 ыал билигин квартираларга көспүт.
Мирнэйгэ сырыы түмүгэр оройуон салалтатын кытта социальнай-экономическай сайдыы боппуруостарыгар мунньаҕы ыытта.
Билии күнүгэр Дьокуускайга Арктика оскуолата үөрүүлээх быһыыга-майгыга арылынна. Маннык норуоттар икки ардыларынааҕы таһымнаах үөрэх кыһата Уһук Илин уокуругар аан бастаан баар буолла. Быйылгы үөрэх дьылыгар Саха сирин улуустарыттан талааннаах 185 оҕо үөрэниэ. Ил Дархан эҕэрдэ тылыгар аан дойду таһымыгар эппиэттиир саҥа оскуола аһыллыбытынан өрөспүүбүлүкэбит үөрэҕин тиһигэр саҥа кэрдиис кэм саҕаланарын, оҕолор кэлэр өттүгэр Хоту сир, Арктика сайдыытынан дьарыктанар дьон буолан үүнэн тахсыахтарын бэлиэтээн эттэ.
Балаҕан ыйын 1 күнүгэр Айсен Николаев Арассыыйатааҕы Балык хаһаайыстыбатын уонна океанография научнай-чинчийэр институтун салайааччыта Кирилл Колончины кытта сөбүлэһии түһэристэ. Дойду тутаах института Сахабыт сиригэр балык көрүҥүн элбэтиигэ, туһаныыга, өрүстэргэ, күөллэргэ чинчийии ыытыыга бииргэ үлэлэһиэҕэ.
Балаҕан ыйын 2 күнүгэр Айсен Николаев Амма улууһугар үлэлээтэ. Бу күн Абаҕа олохтоохторугар күүтүүлээх түгэн буолла. 225 миэстэлээх оскуола-уһуйаан таас дьиэтин бастакы сыбаайата түстэ. Икки сыллааҕыта Ил Дархан Абаҕаҕа кэлэ сылдьан, оҕолор хайдах усулуобуйаҕа үөрэнэллэрин көрөн, оскуола тутуутун бырайыагын бэлэмнииргэ сорудахтаабыта. Улуус бырайыагы бэлэмнээн киллэрэн, Ил Дархан өйөбүлүн ылла.
Өрөспүүбүлүкэ салайааччыта улуус киинигэр хаарбах дьиэлэртэн дьону көһөрүү программатынан тутулла турар 39 квартиралаах таас дьиэни көрдө. Манна студеннар этэрээттэрэ үлэлэһэ сылдьарын Ил Дархан хайҕаата. Тутууга олохтоох каадыры кытыннарыыга үтүө холобур буолар диэн бэлиэтээтэ.
Салгыы Айсен Николаев Амма улууһун 2024 сылга диэри социальнай-экономическай сайдыытын боппуруостарыгар буолбут мунньахха саҥа соруктары туруорда.
Кыыс Амма быйаҥнаах сиригэр Айсен Николаев хомуур үлэтин кытта билистэ, Покровкаҕа бурдугу үүннэрэр сүрүн хаһаайыстыбаҕа сырытта. Дириэктэр Роман Спасьев иһитиннэрбитинэн, үүнээйини олордуу салаатыгар уонна өрөспүүбүлүкэҕэ бурдук сиэмэтинэн хааччыйыыга тирэх хаһаайыстыба буолар, туорахтаах култуура валовай хомуурун үрдэтэр былааннаахтар.
Амма улууһун Болугура ынах сүөһү, сылгы иитиитигэр өрөспүүбүлүкэҕэ биир бастыҥ көрдөрүүлээх нэһилиэк. Манна сыллата сүөһү ахсаана элбиир, туруга тупсан иһэр. Итинник сыанабылы Айсен Николаев Болугур олохтоохторугар туһаайан эттэ. Балаҕан ыйын 2 күнүгэр нэһилиэккэ 120 сүөһү турар саҥа хотоно үлэҕэ киирдэ. 1500 кв. м иэннээх, үүт харайар блоктаах объект Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтин көмөтүнэн тутулунна.
Балаҕан ыйын 5 күнүгэр Жатай бөһүөлэгин киин болуоссата саҥардыллан аһылынна. «Олорор дьиэ уонна куорат эйгэтэ» национальнай бырайыак чэрчитинэн ыытыллыбыт үлэ түмүгүн Айсен Николаев билистэ. Бу күн Ил Дархан киин куоракка сотору кэминэн силигин ситиэхтээх Дьаамсыктар сквердэрин, Каландрашвили, Павлик Морозов уулуссаларыгар оҥоһуллар тиэргэннэри, Таалай күөлгэ дьон сынньанар сирин тупсарыы, биэрэги бөҕөргөтүү үлэлэрин көрдө.
Ааспыт нэдиэлэҕэ аан дойду икки сэриитэ түмүктэммитэ 75 сылын бэлиэтээн, Россия бары регионнарыгар уонна 75 омук судаарыстыбатыгар «Кыайыы диктана» акция буолла. Саха сирэ бу тэрээһиҥҥэ көхтөөхтүк кытынна, Ил Дархан диктаны Национальнай библиотекаҕа суруйда. «История кырдьыгын аан дойдуга араастык уларыта сатыыр кэмнэригэр, кэлэр көлүөнэлэргэ дьиҥ кырдьыгы биллэриэхтээхпит, Улуу Кыайыы биһиэхэ ытык өйдөбүл буоларын көрдөрүөхтээхпит», – диэн эттэ Айсен Николаев.

Афанасий НОЕВ, Ил Дархан пресс-сэкирэтээрэ.

Поделиться: