Бултааһын сокуонугар көннөрүүлэр

26

Быйылгы булт сезонугар Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бултааһын сокуонугар көннөрүүлэр киирдилэр. Ол курдук урукку өттүгэр туйахтаах кыылга булт көҥүлүн ыларга уочарат быһыытынан ылар эбит буоллахтарына, быйылгыттан улууска көрүллүбүт квотаны үллэрии үс чааска араарылынна.
  Бастакытынан. Булт көҥүлүн квотатын 35%-на өрөспүүбүлүкэ бары булчуттарыгар үллэриллэр.
Ол курдук хас биирдии бултуон баҕалаах булчут бултуурга анаммыт билиэттээх, госуслуга e-yakutia портал нөҥүө сайаапка биэрэн уопсай өрөспүүбүлүкэтээҕи сэрэбиэй бырахсыыга (жеребьевкаҕа) кыттан уочаратын быһаарар. Манна кыттарга сайаапканы муус устар 1 күнүттэн бэс ыйын 1 күнүгэр диэри СӨ судаарыстыбаннай өҥөнү оҥорор порталыгар (www.e-yakutia.ru) бэриллэр. От ыйын 1 күнүттэн үлэ икки күнүн иһинэн госуслуга порталыгар сэрэбиэйгэ кыттыахтаах дьон испииһэгэ тахсар уонна Экологияҕа, айылҕаны туһаныыга, Инновацияҕа, сыыппараны сайыннарыыга уонна булчуттар, балыксыттар уопсастыбаларыттан бэрэстэбиитэллэрдээх хамыыһыйа электроннай сэрэбиэйи ыытар (генератор случайных чисел). Салгыы сэрэбиэй түмүгүнэн булт көҥүлүн ылааччыларга хас биирдиилэригэр иһитиннэрии тиийэр.
Иккиһинэн. Булт көҥүлүн квотатын 35%-на хас биирдии улууска бэриллэр. Маны анал улуустааҕы хамыыһыйа быһаарыытынан үллэриллэр. Быйыл биһиги улууска булчуттар бэйэлэрин күүстэринэн уочарат быһыытынан көрүллүбүт квота үллэрилиннэ.
Үсүһүнэн. Хаалбыт 30%-на уочараты таһынан үллэрилиннэ. Ол курдук манна кимнээх тиксэллэрий диир буоллахха, элбэх бөрөнү өлөрбүт (регулирование численности) уонна кыылы-сүөлү элбэтиигэ, кыылы ааҕыыга (зимний маршрутный учет) үлэлэспит булчуттарга бэрилиннэ.
Онон үөһэ этиллибит Саха Өрөспүүбүлүкэтин сокуонугар олоҕуран биһиги улууска туйахтааҕы уонна тыатааҕыны бултааһын көҥүлүн этиллибит бэрээдэгинэн туҥэтилиннэ.
Онтон атын булт көрүҥэр этэр буоллахха, күһүҥҥү куска булт быйыл улууспутугар атырдьах ыйын 15 күнүттэн алтынньы 20 күнүгэр диэри көнүллэммитэ. Күһүҥҥү мас көтөрүгэр атырдьах ыйын 15 күнүттэн ахсынньы 31 күнүгэр диэри көҥүллэнэр.
Билиҥҥи туругунан бултуурга анаммыт билиэттээх уонна төлөбүрү баан нөҥүө төлөөн кэлбит дьоҥҥо сайабылыанньа суруйдахтарына биэрэбит. Маны тэҥэ күһүҥҥүнү кытта сааскы кус уонна анды эмиэ суруллар.
Быйыл киин уонна илин эҥэр улуустарга (Тааттаҕа эмиэ) куобаҕы бултааһын бобулунна.
Кэнники сылларга улууспутугар тыатааҕы (эһэ), бөрө нэһилиэнньэҕэ, тыа хаһаайыстыбатын кыылыгар кутталы үөскэтэр түгэнэ элбээтэ. Бу түгэни аччатар сыалтан куттал үөскээтэҕинэ тустаах нэһилиэк баһылыга биһиэхэ көрдөһүү сурук (ходатайство) киллэрдэҕинэ анал көҥүл (регулирование) бэриллэр.
Быйыл хайа да дьыллардааҕар кураан сайын буолан улууспутугар элбэх баһаардар буоллулар, билигин да тахса тураллар. Мантан күһүн булчуттар тыаҕа тахсыылара элбэх буолуо, онон тыаҕа уоту-күөһү сэрэхтээхтик тутта сылдьаргытыгар баҕабын тиэрдэбин.

Г.К.НИКОЛАЕВ, Судаарыстыба экологияҕа  кэтэбилин Тааттатааҕы  инспекциятын салайааччыта.

Поделиться: