Олох очурдарын барытын ааһан

235

   Баайаҕа нэһилиэгэ былыргы дьыллартан Байаҕантай улууһа тэриллиэҕиттэн элбэх бэйэлэрин дьоҕурдарынан, дьулуурдарынан, дьарыктарынан, сахалыы мындыр өйдөрүнэн-санааларынан ханнык да үйэлэргэ, олох сайдыыта араастаан уларыйыытыгар, очуругар-чочуругар оҕустарбакка, олох сүрүн оҥкулун, сүнньүн тутуһан тэҥҥэ хардыылаһан, саҥаны-бастыҥы олоххо киллэриигэ, туһаныыга биирдэ бэриллэр олохторун бүтүннүү анаабыт, көстөр-биллэр суолу-ииһи хаалларбыт, ааттарын ааттаппыт дьоннордооҕунан биллэр. Маннык дьону олох сайдыытыгар быһаччы дьайар күүстээх, энергетикалаах, нууччалыы эттэххэ “подвижниктар” диэн ааттыыллар.
Төрөөбүт-үөскээбит нэһилиэктэрин сиргэ-сибииргэ, аар-саарга ааттаппыт аҕа көлүөнэ албан ааттаах убайдарын олох иһин охсуһууларын оҕо эрдэҕиттэн истэ-билэ улааппыт, кинилэр олорбут олохторун холобур оҥостон, ыра санаа кынаттаммыт Баайаҕа ыччата Андросов Иван Афанасьевич орто оскуоланы үөрэнэн бүтэрээт, бэйэтин кэминээҕи уолаттар курдук Сэбиэскэй армия кэккэтигэр ыҥырыллан, пограничнай чааска сулууспалаан, эр киһи тыйыс оскуолатын ааспыта. 1974 сыллаахха демобилизацияланан кэлээт, Ытык Күөлгэ коммунальнай хаһаайыстыба тэрилтэтигэр рабочайынан үлэҕэ киирбитэ. Тэрилтэ салайааччыта Захаров Прокопий Прокопьевич инники үлэҕэ наадалаах специалистары бэлэмниир санаалаах 3 эдэр үлэһит уолаттары Суоттутааҕы 19 №-дээх СПТУ-га слесарь-сантехник, электросварщик идэлэргэ үөрэххэ ыытар. 1975 с. үөрэхтэрин бүтэрэн, дойдуларыгар эргиллэн үлэлээн испит коммунальнай хаһаайыстыбаларыгар үлэлэрин салгыыллар. Дьэ манна дьиҥнээх буһуу-хатыы оскуолатын ааһаллар. Хомойуох иһин, үлэ ыараханын, эриэдэһин уйбакка, икки табаарыһа биир сыл үлэлээт, уурайан хаалаллар. Идэтигэр бэриниилээх Андросов Ваня соҕотох хаалар, эмиэ санаа-оноо бөҕөҕө түһэр. Ол гынан баран быстах санааны киэр кыйдаан, эрэл кыымын сүтэрбэт күүстээх санааны ылынан кытаанах үлэҕэ турунар, олоххо-дьаһахха наадалаах идэтин ымпыгын-чымпыгын толору баһылыыр баҕа баһыйар. Кыра-улахан мэһэйдэртэн иҥнибэккэ, тымныыттан-куйаастан чаҕыйбакка, түүнү-күнү аахсыбакка, тымныы-итии ууга ыстарыыны улахаҥҥа уурбакка ититэр уу систематын ыарахан үлэтин, тимир турбалары, радиатордары, реестрдэри, хочуоллары, запорнай арматураны: кырааннары, вентиллэри, задвижкалары, электронасостары, вентилятордары, онтон да атын оборудованиелары кытта иэхсиигэ төбөтүн оройунан түһэр. Уол оҕо, эр бэрдэ идэтин үрдэтинэн элбэх литератураны ааҕан, сантехника уонна сварка курдук идэлэр маастардара, араас промышленнай үлэлэргэ квалификацияларын үрдэппит ССРС омуктарын (биһиги кинилэри барыларын “нууччалар” диибит) сантехниктарын, сварщиктарын үөрэтиилэрин-такайыыларын, баай óопóттарын, үлэҕэ албастарын, ньымаларын, кистэлэҥнэрин сүрэҕинэн-быарынан сөбүлээн иҥэринэн, ылынан, элбэх хара көлөһүнүн тоҕон, талаан тарбàхтарын сайыннаран, өһүллүбэттик өйүгэр түһэринэн, хаппахчытыгар хатаан кииллийэн, баай уопутун мунньуммутунан барбыта. Өһөс санаабытын толорон тэйэр характердаах уол этэргэ дылы тимири ыллаппат эрэ гына баһылаабыта инники үлэтигэр олук буолáута, дьылҕатын түстээбитэ.
Иван Афанасьевич бииргэ үлэлээбит нуучча норуотун чулуу уолаттарын — сварщиктары Дурнев А.Н., Владимир Гречуханы умнубат, күндүтүк саныыр. Ханнык да ыарахан мүччүргэннээх балаһыан-ньаҕа умнуллан-уостан хаалбат холку майгыларын, киэҥ көҕүстээхтэрин, саахалы туоратар модун санааларын, мындыр өйдөрүн, тобуллаҕас толкуйдарын курдук үтүө хаачыстыбаларын сүһэн, бэйэтигэр иҥэринэн биир тарбахха баттанар специалист буола үүнэр.
Кини манна аҥардас бэйэтин үлэтинэн эрэ дьарыктаммакка, олоххо-үлэҕэ активнай позициялаах уол тэрилтэ араас ыытар общественнай үлэлэригэр көннөрү кыттааччы буолбакка, быһаччы көмөлөһөөччү, тэрийээччи быһыытынан коллективын ортотугар биллэн-көстөн барбыта. Бэйэтэ инициативалаах көҕүлээччи буолан тэрийэр дьоҕура тэбис-тэҥҥэ сайдыһан испитэ.
Коммунальнай хаһаайыстыба сүрүн үлэлэринэн: баанньыгы, водокачканы, уу скважинатын, гостиницаны, уопсай дьиэлэри көрүү-истии, кинилэри сылааһынан хааччыйыы, быстах уонна капитальнай өрөмүөннэрин оҥоруу, хочуолунайдары уунан-маһынан хааччыйыы, уулуссалары сырдатыы, оҥоруу, палисадниктары, тротуардары оҥоруу, уопсай дьилэр, тэрилтэлэр помойаларын ыраастааһын, свалкаҕа бөҕү тиэйии, таһыы үлэлэрэ эбит буоллахтарына – капитальнай тутуулар далааһыннаíан истэхтэрин аайы үлэ объема кэҥээн, оройуон киинигэр эрэ буолбакка, нэһилиэктэргэ эмиэ коммунальнай өҥөнү туһанааччы элбээн, үлэ-хамнас улаатан испитэ. Ону кытта кыһалҕалар, проблемалар улааппыттара. Ол курдук “Северянка” маҕаһыын кэннигэр 4 улахан 12-лии квартиралаах дьиэ систематын монтажтааһынтан саҕалаан, саҥа тэриллэр тэрилтэлэр объектарын ХДСУ, лесхоз, баһаарынай депо, улуус дьаһалтатын дьиэтин, ИДьО 2 этээстээх дьиэтин, киин балыыһа поликлиникатын уонна гараһын, оройуон бастакы сайыҥҥы водопроводын, Таатта народнай театрын, алмаас кырыылыыр собуотун, юннатскай станция объектарын, ДРСУ 2 этээстээх дьиэтин, Дьохсоҕон кулууба уонна оскуолата Хара Алдан кулууба уонна хонтуората, Харбалаахха чоҕу хостуур карьер базатын ититэр систематын монтажтааһын курдук, уо.д.а. элбэх тутуулар монтажтарын үлэлэрин толорууга үлэлэспитэ элбэҕи кэпсиэн сөп. Манна биирдиилээн ыал дьиэлэригэр ититэр системаларын, хочуолларын туруорууга монтаж, сварка үлэлэрин эптэххэ биир киһи холугар балайда үлэ оҥоһуллубута өйдөнөр.
Иван Афанасьевич коммунальнай хаьаайыстыбаҕа тоҕус сыл үлэлээн баран, И.И.Бочонин ыҥырыытынан 5 сыл устата суол оҥоруутун тэрилтэтигэр кылаабынай механигынан, профсоюз председателинэн, сварщик-сантехнигинэн үлэлээбитэ. Тэрилтэ икки хочуолун, гаражтарга ититэр системаларын, модун техникаларын сваркатын үлэтин бэйэтэ толороро. Онтон «Техкоммунэнерго» тэрилтэ солбуйар директора Ючюгяев Е.И. ыҥырыытынан бастаан маастарынан, салгыы аварийнай биригээдэҕэ маастарынан, кылаабынай инженеринэн, ОДьКХ теплоснабжение отделын салайааччытынан, о.д.а. дуоһунастарга 27 сыл үлэлээбитэ. Өссө Мирнэй куоратыгар олорор «ВостокСибэлектромонтаж» диэн улахан тэрилтэҕэ учаастак начальнигынан үлэлээбит быраатын ыҥырыытынан онно баран, сварщигынан үлэлээн баран пенсияҕа тахсыбыта. Кэлин оҕолорун батыһан, кэргэнинээн Клара Иннокентьевналыын сиэннэрин көрө Дьокуускайга киирэн олохсуйбуттара.
Иван Афанасьевич билигин да си-дьүгээр олорбот, оҕолоругар, сиэннэригэр көмө буолар ЧОП сулууспатыгар киирэн, куорат араас тэрилтэлэригэр харабыллыыр. Быйыл кулун тутар 21 күнүгэр түбэспит коммунальнай хаһаайыстыба үлэһиттэрин идэлээх бырааһынньыктарынан ветеран үлэһити  Иван Афанасьевиьы  эҕэрдэлиибит, саха алмааһыныы кытаанах доруобуйаны баҕарабыт.
Ахтыыны сурукка тистэ  үлэ ветерана Р. Неустроев.

Поделиться: